Mới đây, một bản thảo luật tại Thượng viện Hoa Kỳ đã đề xuất gia hạn chương trình định cư Mỹ EB-5 thêm 5 năm (sẽ hết hạn vào ngày 30/9/2032). Đi kèm là các yêu cầu khắt khe hơn, trong đó yêu cầu phải tạo tối thiểu 15 việc làm và giữ khoản đầu tư trong tối thiểu 40 tháng.

Lưu ý quan trọng: Đây mới chỉ là bản thảo thảo luận. Văn bản chưa có số hiệu dự luật, chưa nêu tên người bảo trợ, chưa được đệ trình chính thức và chưa phải là luật. Nội dung có thể thay đổi, hoặc không được thông qua.

Bản thảo dự luật EB-5 mới có gì và đang ở giai đoạn nào?

Những thông tin đã được ghi nhận

Theo IMI Daily (đăng ngày 14/11/2026), bản thảo mang tên “EB-5 Recommitment to Integrity and Transparency Act”. Văn phòng Pháp chế Thượng viện (Senate Legislative Counsel) ghi ngày soạn thảo là 12/11/2026.

Hiện chưa có ngày công bố chính thức, chưa có số hiệu dự luật và chưa có nghị sĩ nào nhận bảo trợ công khai. Các chi tiết dưới đây chủ yếu dựa trên một nguồn tin chuyên ngành, nên cần được đối chiếu lại khi văn bản chính thức xuất hiện.

Những thay đổi chính được đề xuất trong bản thảo

Bảng dưới đây so sánh quy định hiện hành với nội dung bản thảo dự luật EB-5 mới, theo tổng hợp của IMI Daily.

Nội dungQuy định hiện hànhBản thảo đề xuất
Việc làm trên mỗi nhà đầu tư1015 (12 với visa thuộc diện nông thôn)
Thời gian đầu tư tối thiểu2 năm (theo cách hiểu hiện hành của USCIS, còn tranh chấp)40 tháng, tính từ khi vốn được đưa vào đầy đủ
Điều chỉnh mức đầu tư theo lạm phát1/1/2027; điều chỉnh 5 năm một lần1/1/2027; điều chỉnh 3 năm một lần
Thời hạn chương trình30/9/202730/9/2032
Mốc nộp hồ sơ để được bảo vệ khi chương trình hết hạn30/9/202630/6/2032

Việc làm và thời gian đầu tư

Nếu số việc làm bắt buộc tăng từ 10 lên 15, mỗi dự án sẽ nhận được ít nhà đầu tư hơn với cùng một mô hình tạo việc làm. Ví dụ: Một dự án EB-5 có mô hình kinh tế được tính toán để tạo ra 600 việc làm hiện có thể kêu gọi từ 60 nhà đầu tư, nhưng con số này sẽ giảm xuống còn 40 nếu dự thảo này được thông qua. Đối với dự án diện TEA với mức tối thiểu 800.000 USD, tổng vốn huy động tối đa sẽ giảm tương ứng từ 48 triệu xuống 32 triệu USD.

Với nhà đầu tư qua trung tâm vùng, việc làm gián tiếp ước tính qua mô hình kinh tế vẫn được tính vào yêu cầu theo quy định hiện hành. Nhà đầu tư trực tiếp không được hưởng cách tính này. Theo IMI, bản thảo chưa thấy đề cập thay đổi cách tính việc làm.

Về thời gian đầu tư, bản thảo quy định thời hạn 40 tháng chỉ bắt đầu tính khi toàn bộ vốn đã vào doanh nghiệp thương mại mới (NCE) và gắn với nghĩa vụ ràng buộc đối với đơn vị tạo việc làm. Việc góp vốn từng phần chưa được tính. Đáng chú ý, quy tắc đề xuất của DHS công bố hồi tháng 7/2026 vẫn dựa trên mốc 2 năm.

Hạn mức visa hạ tầng và điều chỉnh lạm phát

Theo bản thảo, các mức đầu tư tối thiểu hiện hành là 800.000 USD với dự án TEA và 1,05 triệu USD với dự án khác không bị thay đổi. Việc điều chỉnh theo lạm phát lần đầu vào ngày 1/1/2027 vẫn diễn ra theo luật RIA 2022. Điểm khác biệt là chu kỳ điều chỉnh sau đó rút từ 5 năm xuống 3 năm.

Tỷ lệ visa dành riêng cho vùng nông thôn (20%) và khu vực thất nghiệp cao (10%) được giữ nguyên, trong khi nhóm visa không dành riêng thu hẹp từ 68% xuống 65%.

Kiểm tra nguồn tiền và quy định đối với người quảng bá dự án

Phần “liêm chính” của bản thảo gồm nhiều điều khoản đáng chú ý:

  • Bộ An ninh Nội địa (Department of Homeland Security – DHS) có thể yêu cầu hồ sơ tài chính cập nhật của nhà đầu tư, vợ/chồng hoặc con phụ thuộc “bất kỳ lúc nào” trước khi USCIS xét đơn I-829 (gỡ điều kiện cư trú).
  • Nhà đầu tư dùng đơn vị đổi tiền bên thứ ba phải chứng minh nguồn tiền của chính đơn vị đó là hợp pháp.
  • Vốn đầu tư phải được chuyển qua tổ chức tài chính được quản lý theo luật ngân hàng Hoa Kỳ.
  • Trung tâm vùng, NCE và đơn vị tạo việc làm không được cho nhà đầu tư vay hoặc hỗ trợ vốn để đạt mức tối thiểu.
  • Mỗi người quảng bá dự án (promoter) phải ghi tên và số đăng ký USCIS trên đơn I-526 hoặc I-526E; đơn vị bảo trợ dự án có thể chịu chế tài nếu vi phạm.
  • USCIS tổ chức tối thiểu hai buổi họp công khai mỗi năm và công bố số liệu hồ sơ theo quốc tịch, theo từng trung tâm vùng.

Section 8: Điểm đáng chú ý với các nhà đầu tư đã nộp hồ sơ

Section 8 là điều khoản cuối của bản thảo. Theo IMI Daily, điều khoản này áp dụng các sửa đổi cho mọi nhà đầu tư, bất kể ngày nộp hồ sơ hay ngày bắt đầu hoạt động.

Tuy nhiên, nếu hiểu theo nghĩa đen, điều khoản này xung đột với cơ chế grandfathering (bảo vệ hồ sơ cũ) mà các hồ sơ đã nộp đang được hưởng. Theo cơ chế này, nhà đầu tư nộp đơn I-526E đến hết ngày 30/9/2026 được bảo vệ trước các thay đổi của chương trình.

Để dễ hiểu, nếu các thông tin trong section 8 được thông qua (vốn cần sự đồng thuận của phần lớn Quốc hội), các khoản đầu tư cũ có thể bị yêu cầu đáp ứng chuẩn 15 việc làm và 40 tháng; thay vì tạo tối thiểu 10 việc làm và giữ khoản đầu tư 2 năm như quy định hiện hành.

Tuy nhiên, tiêu đề điều khoản được ghi là “Quy tắc diễn giải” (Rule of Construction), vốn được dùng trong một văn bản lập pháp để người đọc hiểu luật, nhưng tiêu đề không quyết định hiệu lực của điều khoản; nội dung cụ thể mới quyết định, nên mức độ áp dụng thực tế của các “hướng dẫn” trong mục này vẫn chưa rõ. Vì vậy, những nhà đầu tư đã nộp hồ sơ đến hết ngày 30/9/2026 nên theo dõi kỹ điều khoản này khi văn bản chính thức được công bố.

Các mốc thời gian nhà đầu tư EB-5 cần theo dõi

  • 30/9/2026 (Đã qua): mốc nộp hồ sơ I-526E để được bảo vệ theo cơ chế “grandfathering” nếu chương trình hết hạn.
  • 30/11/2026 (Sắp tới): Biểu phí EB-5 mới theo quy tắc cuối cùng của DHS bắt đầu có hiệu lực với hồ sơ có dấu bưu điện từ ngày này.
  • 1/1/2027: Điều chỉnh mức đầu tư tối thiểu theo lạm phát.
  • 30/9/2027: Chương trình Trung tâm vùng (RIA 2022) hết hạn nếu Quốc hội không gia hạn.

Bản thảo luật nếu được thông qua sẽ kéo dài thời hạn chương trình và thay đổi điều kiện tham gia. Nếu không được thông qua trong năm nay, theo nhận định được IMI trích dẫn, quá trình có thể phải bắt đầu lại ở nhiệm kỳ Quốc hội mới với cơ cấu lãnh đạo khác.

Nhận định từ Columbus

Theo đánh giá của Columbus, nhà đầu tư Việt Nam nên xem đây là tín hiệu về định hướng chính sách, chưa phải căn cứ để thay đổi quyết định ngay. Một số điểm đáng cân nhắc:

  • Theo dõi nguồn chính thức: Chờ văn bản được đệ trình hoặc có thông báo chính thức từ các cơ quan quản lý như Quốc hội hay USCIS.
  • Hỏi rõ dự án về mô hình việc làm: Nếu yêu cầu 15 việc làm trở thành luật, các dự án có mô hình tạo việc làm có dư địa lớn sẽ có lợi thế hơn.
  • Tính đến vốn bị khóa lâu hơn: Mốc 40 tháng, nếu được thông qua, kéo dài thời gian vốn nằm trong dự án.
  • Chuẩn bị hồ sơ nguồn tiền kỹ lưỡng: Xu hướng kiểm tra chặt hơn đã thể hiện qua cả bản thảo lẫn quy tắc đề xuất của DHS.
Dự luật EB-5 mới: Gia hạn đến 2032; Yêu cầu 15 việc làm; 40 tháng đầu tư
Dự án EB-5 HYBAR 1 đạt khoảng 168% mức yêu cầu 10 việc làm trên mỗi nhà đầu tư, còn HYBAR 2 dự kiến đạt khoảng 240% (6.518 việc làm cho khoảng 265 nhà đầu tư, theo số liệu dự án công bố). Phần việc làm vượt yêu cầu này tạo một lớp đệm an toàn cho nhà đầu tư.

Câu hỏi thường gặp

Bản thảo luật EB-5 này đã có hiệu lực chưa?

Chưa. Theo IMI Daily, đây là bản thảo thảo luận ngày 12/11/2026, chưa có số hiệu dự luật và chưa nêu người bảo trợ. Chương trình Trung tâm vùng hiện vẫn còn hiệu lực đến ngày 30/9/2027 theo luật hiện hành.

Nhà đầu tư đã nộp hồ sơ I-526E có phải đáp ứng 15 việc làm không?

Hiện chưa thể kết luận. Section 8 của bản thảo có thể được hiểu là áp dụng cho cả hồ sơ đã nộp, nhưng văn bản chưa chính thức và mức độ áp dụng thực tế chưa rõ. Nhà đầu tư nên chờ văn bản chính thức và tham vấn luật sư di trú về hồ sơ cụ thể.

Mức đầu tư tối thiểu EB-5 có thay đổi theo bản thảo không?

Bản thảo cho biết không có sự thay đổi đối với mức 800.000 USD (TEA) và 1,05 triệu USD (khu vực khác). Tuy vậy, theo luật RIA 2022 hiện hành, mức này vẫn được điều chỉnh theo lạm phát từ ngày 1/1/2027.

Kết luận

Bản thảo luật cho thấy hướng gia hạn EB-5 đi kèm yêu cầu cao hơn về việc làm, thời gian đầu tư và kiểm soát nguồn tiền, nhưng toàn bộ nội dung hiện vẫn là đề xuất. Nhà đầu tư và gia đình đang cân nhắc EB-5 nên theo dõi diễn biến tại Quốc hội trong tháng 12 và chuẩn bị phương án cho cả hai kịch bản. Columbus sẽ cập nhật bài viết khi có thông tin chính thức. Anh/chị cần đánh giá hồ sơ và thời điểm phù hợp có thể liên hệ Columbus để được tư vấn.

Ngày cập nhật: 16/11/2026. Thông tin trong bài mang tính tham khảo, chính sách có thể thay đổi. Anh/chị nên liên hệ Columbus để được đánh giá hồ sơ cụ thể.

Nguồn tham khảo

Mục lục